Stawek w Złatnej – historyczny staw objęty ochroną przyrodniczą

Stawek w Złatnej, położony na terenie Gmina Ujsoły, to niewielki, lecz niezwykle cenny staw, którego historia sięga początków XX wieku. Jest on przykładem miejsca, w którym dziedzictwo historyczne łączy się z ochroną przyrody oraz zachowaniem lokalnej bioróżnorodności.

Historia Stawku w Złatnej

Początki Stawku w Złatnej związane są z działalnością gospodarczą Habsburgów – ówczesnych właścicieli tych terenów. Na początku XX wieku, w ramach działań związanych m.in. z rybołówstwem, na prośbę władz państwowych II Rzeczypospolitej rozpoczęto proces zarybiania potoków i rzek.

W 1919 roku Inspektor Rybactwa przy Inspektoracie Okręgowym Pomocy Rolnej w Krakowie zwrócił się do Dyrekcji Dóbr Arcyksiążęcych z informacją o możliwości przekazania materiału lęgowego w celu uruchomienia wylęgarni pstrąga przy Zarządzie Lasów w Złatnej. W archiwalnych dokumentach podkreślano obywatelski charakter tych działań oraz ich znaczenie dla rybołówstwa nie tylko na terenach dóbr arcyksiążęcych, lecz także w skali całego kraju.

Zachowane materiały archiwalne potwierdzają, że działania związane z zarybianiem potoków i rzek były prowadzone systematycznie aż do wybuchu II wojny światowej.

Ochrona prawna Stawku

Stawek w Złatnej uzyskał ochronę prawną na mocy Rozporządzenia Wojewody Śląskiego z dnia 14 czerwca 2007 r., ustanawiającego użytek ekologiczny pod nazwą „Stawek w Złatnej”. W 2024 roku Rada Gminy Ujsoły uchwałą określiła zasady ochrony użytku ekologicznego oraz przekazała nadzór nad nim Wójtowi Gminy Ujsoły.

Teren użytku ekologicznego stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w zarządzie Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Ujsoły.

Cele ochrony użytku ekologicznego

Celem ochrony Stawku w Złatnej jest zachowanie stawu ze względów:

• przyrodniczych,
• naukowych,
• dydaktycznych,
• krajobrazowych.

Stawek pełni funkcję ważnego siedliska dla regionalnie rzadkich gatunków roślin i zwierząt oraz stanowi istotny element lokalnego systemu przyrodniczego.

Walory przyrodnicze Stawku w Złatnej

Przeprowadzone rozeznanie przyrodnicze wykazało występowanie na terenie Stawku cennych gatunków fauny, w tym:

• kumaka górskiego,
• żaby trawnej,
• ptactwa wodnego, którego obecność związana jest również z pobliskim potokiem.

Staw porasta roślinność charakterystyczna dla środowisk wodnych i podmokłych, odgrywająca ważną rolę w utrzymaniu równowagi ekologicznej, retencji wody oraz tworzeniu schronień dla drobnych organizmów.

Znaczenie Stawku dla lokalnej społeczności

Stawek w Złatnej to nie tylko obiekt przyrodniczy, ale również miejsce o istotnym znaczeniu edukacyjnym i krajobrazowym. Może on pełnić funkcję:

• lokalnego punktu edukacji przyrodniczej,
• przykładu skutecznej ochrony niewielkich, ale cennych elementów środowiska,
• elementu dziedzictwa przyrodniczo-historycznego gminy Ujsoły.

Podsumowanie

Stawek w Złatnej pokazuje, że nawet niewielki staw może mieć ogromne znaczenie dla ochrony przyrody, zachowania bioróżnorodności i edukacji ekologicznej. Jego ochrona pozwala zabezpieczyć cenne siedliska oraz zachować unikalny fragment krajobrazu dla przyszłych pokoleń.

Zdjęcia źródło: www.ujsoly.com.pl